Phạm Đình Duẩn đến Than Vàng Danh năm 2005 và trưởng thành qua nhiều vị trí trực tiếp dưới lò. Bài viết của Báo Đầu tư chọn một lát cắt đặc biệt: cuộc cứu hộ sau sự cố sụt lò ngày 15/4/2023.
Khi hai công nhân bị vùi lấp, nhiều tổ cứu hộ được thành lập. Anh Duẩn phụ trách một tổ, cùng lực lượng tại chỗ chạy đua với thời gian. Câu chuyện Phạm Đình Duẩn cứu hộ thợ lò cho thấy kinh nghiệm sản xuất có thể trở thành năng lực bảo vệ sinh mạng trong giờ phút khẩn cấp.
Người thợ quê Thái Bình đến vùng mỏ từ lời kể của những lớp công nhân đi trước. Hai thập niên bám lò đưa anh từ vị trí công nhân tới lò trưởng rồi tổ trưởng sản xuất; mỗi nấc nghề nghiệp đều được tạo nên trong hiện trường, bên thiết bị và đồng đội.
Mệnh lệnh đầu tiên là tổ chức lực lượng thật nhanh
Sau khi nhận lệnh, các tổ phải xác định khu vực, nguy cơ tiếp diễn và phương án tiếp cận. Trong hầm lò, hành động vội mà thiếu tổ chức có thể tạo thêm rủi ro cho người mắc kẹt lẫn lực lượng cứu hộ.
Vai trò phụ trách tổ đòi hỏi anh Duẩn giữ thông tin rõ, phân công đúng người và duy trì phối hợp với các hướng tiếp cận khác. Kinh nghiệm nhiều năm giúp anh hiểu cấu trúc đường lò và phản ứng của đất đá.
Mười lăm giờ cần sức bền cùng sự tỉnh táo
Cứu hộ kéo dài đặt cơ thể dưới áp lực lớn. Người thợ vừa đào, củng cố và vận chuyển, vừa phải quan sát dấu hiệu địa chất để không làm tình hình xấu hơn.
Hy vọng được giữ bằng tiến độ từng đoạn nhỏ. Mỗi lần mở thêm lối tiếp cận đều cần bàn giao thông tin, kiểm tra và tiếp tục, cho tới khi hai công nhân được đưa ra an toàn.
Sáng kiến và cứu hộ cùng bắt đầu từ hiểu hiện trường
Trước sự cố, anh Duẩn đã có nhiều giải pháp cải tiến tại đơn vị và sáng kiến cấp công ty. Khả năng quan sát hiện trường, nhận ra điểm bất hợp lý rồi đề xuất cách xử lý là nền tảng chung của cả cải tiến sản xuất lẫn ứng phó sự cố.
Một người thợ giỏi vì thế cần nhiều hơn sức khỏe. Anh phải hiểu thiết bị, địa chất, con người trong tổ và giới hạn an toàn của từng phương án trước khi quyết định hành động.
Kinh nghiệm của anh còn được truyền lại qua việc kèm công nhân mới, học sinh thực tập và thợ chuẩn bị nâng bậc. Khi lớp người sau có thể tự nhận việc khó và giữ đúng chuẩn an toàn, tri thức của người thợ lâu năm mới thực sự trở thành năng lực của cả tổ.
Tay nghề cao nhất là tay nghề bảo vệ con người
Cuộc cứu hộ làm rõ một giá trị cốt lõi của nghề mỏ: người thợ gửi an toàn của mình cho đồng đội mỗi ngày. Khi sự cố xảy ra, lời cam kết ấy được thực hiện bằng tay nghề, sức bền và khả năng tổ chức.