HIỂU ĐÚNG CÔNG VIỆC XÚC DỠ TRONG NGHỀ XÂY DỰNG MỎ
Học nghề xây dựng mỏ hầm lò có phải xúc dỡ đất đá không?
Có. Xúc dỡ đất đá, san nền và chuẩn bị mặt bằng làm việc thuộc phạm vi nghề kỹ thuật xây dựng mỏ hầm lò. Công việc có thể dùng dụng cụ hoặc thiết bị cơ giới theo điều kiện thi công và phân công tổ đội; không nên hiểu là mọi người đều phải xúc hoàn toàn bằng tay trong mọi ca.
Đăng ngày · Nguyễn Tử Linh · Biên tập và chịu trách nhiệm nội dung
CÂU TRẢ LỜI VÀ BỐI CẢNH
Có xúc dỡ đất đá, nhưng đó là một công đoạn có tổ chức và có thể được cơ giới hóa
Học nghề xây dựng mỏ hầm lò có phải xúc dỡ đất đá không là câu hỏi rất thực tế của người đang cân nhắc giữa ba nghề tuyển. Câu trả lời là có: sau công đoạn phá vỡ đất đá, nghề xây dựng mỏ còn có nhiệm vụ xúc dỡ, san nền và chuẩn bị mặt bằng làm việc. Đây là một mắt xích trong quá trình tạo đường lò, không phải toàn bộ nghề và cũng không phải lúc nào cũng thực hiện theo một cách duy nhất.
Điểm cần hiểu đúng là mô tả nghề hiện hành cho phép công việc được thực hiện bằng dụng cụ hoặc thiết bị cơ giới. Người mới không tự chọn máy, tự vào vị trí hay tự thay đổi cách làm; phần việc phụ thuộc nội dung đã học, ca lệnh, điều kiện đoạn lò và phân công của tổ đội. Bài này chỉ giải thích công việc xúc dỡ đất đá trong nghề xây dựng mỏ, tách biệt với việc xúc than thuộc dây chuyền khai thác.
Có xúc dỡ đất đá
Đây là nhiệm vụ được nêu trực tiếp trong mô tả nghề kỹ thuật xây dựng mỏ hầm lò hiện hành.
Không mặc định xúc hoàn toàn bằng tay
Công việc có thể dùng dụng cụ hoặc thiết bị cơ giới theo điều kiện công trình và phân công thực tế.
Là một công đoạn của tổ đội
Xúc dỡ nối với phá vỡ đất đá, vận chuyển, san nền, lắp ray và chống giữ để hình thành đường lò.
Khác với xúc than khai thác
Bài này nói về đất đá và mặt bằng thi công đường lò, không thay cho nội dung về thu hồi than ở nghề khai thác.
PHẦN 01
Học nghề xây dựng mỏ hầm lò có phải xúc dỡ đất đá không?
Có. Nguồn chuẩn tuyển sinh hiện hành mô tả nghề kỹ thuật xây dựng mỏ hầm lò có nhiệm vụ xúc dỡ đất đá, san nền và chuẩn bị mặt bằng làm việc bằng dụng cụ hoặc thiết bị cơ giới. Vì vậy, người chọn nghề cần biết trước rằng công việc không chỉ gồm khoan, lắp ray hay dựng vì chống; xử lý phần đất đá sau công đoạn đào phá cũng thuộc dây chuyền nghề nghiệp.
Tuy nhiên, không thể từ chữ “xúc dỡ” suy ra rằng một học sinh mới sẽ cầm xẻng làm toàn bộ khối lượng đất đá trong mọi ca. Cách tổ chức phụ thuộc đoạn lò, thiết bị được bố trí, công đoạn đang thực hiện và ca lệnh. Có vị trí dùng dụng cụ, có vị trí phối hợp thiết bị cơ giới, và mỗi người chỉ thực hiện phần đã được đào tạo, hướng dẫn cùng phân công.
Thời gian đào tạo hiện hành của nghề xây dựng mỏ hầm lò là 2–3 tháng. Đây là thông tin của đợt tuyển, không phải lời hứa rằng sau một mốc ngày cố định mọi người đều vận hành được mọi loại máy xúc hoặc được giao cùng một vị trí. Người học phải theo chương trình, thực hành đúng phạm vi và đạt yêu cầu trước khi nhận công việc tại đơn vị tiếp nhận.
PHẦN 02
Xúc dỡ đất đá bằng tay hay bằng thiết bị cơ giới?
Câu trả lời đúng là có thể bằng dụng cụ hoặc thiết bị cơ giới. Mô tả nghề không quy định một tỷ lệ cố định giữa hai cách, nên bài viết không gán một con số hoặc khẳng định mọi đơn vị đều dùng cùng loại máy. Điều kiện đường lò, kích thước mặt bằng, thiết bị sẵn có và phương án thi công của từng công trình sẽ quyết định cách tổ chức thực tế.
Ảnh chính thức Vinacomin trong bài cho thấy thợ lò Than Nam Mẫu ngồi tại vị trí điều khiển thủy lực của máy xúc ZWY-60 trong đường lò. Chú thích ảnh xác nhận máy được vận hành bằng các tay điều khiển thủy lực và người vận hành ngồi cách gương. Hình ảnh này giúp trả lời phần “có làm bằng máy không”, nhưng không có nghĩa mọi học sinh đều được giao đúng máy ZWY-60 hoặc mọi đường lò đều có cấu hình giống ảnh.
Với người mới, ba ranh giới cần nhớ là: chưa được học thì không tự vận hành; chưa có ca lệnh rõ thì không tự vào vị trí; thiết bị hoặc điều kiện khác nội dung đã được hướng dẫn thì phải báo người phụ trách. Kinh nghiệm sử dụng máy ở công trường bên ngoài không tự động thay thế cho đào tạo, kiểm tra và phân công trong môi trường mỏ hầm lò.
PHẦN 03
Năm điều nên hỏi trước khi chọn nghề xây dựng mỏ
- Trong chương trình 2–3 tháng, học sinh được học phần xúc dỡ và chuẩn bị mặt bằng ở mức nào?
- Những dụng cụ hoặc nhóm thiết bị cơ giới nào được giới thiệu, thực hành trong chương trình hiện hành?
- Người mới được quan sát, hỗ trợ và trực tiếp thao tác theo những bước nào trước khi nhận việc?
- Xúc dỡ, vận chuyển đất đá, san nền, lắp ray và chống giữ được tổ đội phối hợp ra sao?
- Khi thiết bị hoặc điều kiện đoạn lò khác nội dung đã học, người mới phải báo đầu mối nào?
GÓC BIÊN TẬP
Có xúc dỡ đất đá, nhưng đó là một công đoạn có tổ chức và có thể được cơ giới hóa
Xúc dỡ đất đá, san nền và chuẩn bị mặt bằng bằng dụng cụ hoặc thiết bị cơ giới thuộc phạm vi nghề kỹ thuật xây dựng mỏ hầm lò. Người học không nên hiểu công việc là xúc hoàn toàn bằng tay trong mọi ca, cũng không nên mặc định sẽ được giao vận hành một loại máy cụ thể. Cách làm phụ thuộc đào tạo, ca lệnh, điều kiện công trình và phân công tổ đội.
Bài viết do Nguyễn Tử Linh biên tập, kiểm tra thông tin và chịu trách nhiệm nội dung.
GIẢI ĐÁP THÊM
Ba câu hỏi thường gặp
Học xây dựng mỏ có phải xúc đất đá hoàn toàn bằng tay không?
Không nên hiểu như vậy. Mô tả nghề cho phép xúc dỡ bằng dụng cụ hoặc thiết bị cơ giới; cách tổ chức phụ thuộc điều kiện công trình, thiết bị và phân công tổ đội.
Học sinh mới có được vận hành máy xúc trong đường lò ngay không?
Không mặc định. Người học chỉ quan sát, hỗ trợ hoặc trực tiếp thao tác theo chương trình, hướng dẫn, kết quả đạt yêu cầu và phân công cụ thể.
Xúc dỡ đất đá có phải là toàn bộ công việc của nghề xây dựng mỏ không?
Không. Nghề còn gồm phá vỡ đất đá, san nền, lắp ray, vận chuyển đất đá và vật liệu, lắp dựng cùng củng cố hệ thống chống giữ.
ĐỌC TIẾP
Thông tin liên quan
Kiểm tra điều kiện trước khi chuẩn bị hồ sơ
Gửi năm sinh, nơi ở, chiều cao, cân nặng và tình trạng sức khỏe để được hướng dẫn đúng trường hợp.